Doğum Kontrol Yöntemleri: Hangisi Kime Uygun, Nasıl Seçilir?

Korunma (Kontrasepsiyon) Nedir?

Kontrasepsiyon, gebeliğin istenmediği dönemlerde bunu önlemek için kullanılan yöntemlerin tümüne verilen addır. Türkçede korunma ya da doğum kontrolü olarak da anılır.

Yöntem seçiminde tek bir "en iyi" yoktur. Doğru yöntem, sizin yaşamınıza uyan yöntemdir. Seçimi belirleyen başlıklar:

Kritik ayrım: Yöntemlerin neredeyse tamamı yalnızca gebelikten korur. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan koruyan tek yöntem prezervatiftir.

Yöntemler Nasıl Gruplanır?

Etkinliği belirleyen en önemli şey, yöntemin kullanıcıya ne kadar iş bıraktığıdır. Her gün ya da her ilişkide bir şey yapılması gereken yöntemlerde, kullanım hataları nedeniyle gerçek hayattaki başarı, teorik başarının altında kalır.

1. Uzun Etkili, Kullanıcıdan Bir Şey Beklemeyen Yöntemler

Bir kez uygulanır, yıllarca etki eder. Unutma riski olmadığı için gerçek hayattaki etkinlikleri en yüksek gruptur.

Spiral tipleri, yan etkileri ve takılma süreci için hormonlu spiral ve spiral çeşitleri yazımıza bakabilirsiniz.

2. Hormonal Yöntemler (Düzenli Kullanım Gerektirir)

3. Bariyer Yöntemleri

4. Kalıcı Yöntemler

5. Etkinliği Düşük Olan ve Güvenilmemesi Gerekenler

"Hamile kalmamak için evde ne yapılır" sorusunun tıbbi bir cevabı yoktur. İlişki sonrası duş almak, vajinal duş yapmak, bitkisel karışımlar kullanmak gebeliği önlemez; vajinal duş ayrıca enfeksiyon riskini artırır.

Korunmasız İlişkiden Sonra Ne Yapılmalı?

Korunmasız bir ilişki yaşandıysa ya da yöntem başarısız olduysa (prezervatif yırtılması, hap unutulması gibi) acil korunma seçenekleri vardır.

Bilinmesi gereken üç şey:

Acil korunma mevcut bir gebeliği sonlandırmaz; gebeliğin oluşmasını önlemeye yöneliktir. Bu ikisi tıbbi olarak farklı şeylerdir.

Yöntem Seçerken Hangi Sorular Sorulmalı?

Muayenede kendinize ve hekiminize sormanız gereken sorular:

Yöntemi Bıraktıktan Sonra Gebe Kalabilir miyim?

Geri dönüşlü yöntemlerin hiçbiri kalıcı kısırlık yapmaz. Ancak doğurganlığın geri dönüş hızı yönteme göre değişir:

Gebelik planlıyorsanız hamile kalmaya hazırlık süreci yazımız hazırlık adımlarını anlatır.

Maliyeti Hangi Kalemler Belirler?

Sağlık hizmetlerinde fiyat bilgisinin ilan yoluyla paylaşılması mevzuat gereği mümkün değildir; ayrıca hangi yöntemin uygun olduğu muayene edilmeden bilinemez.

Maliyeti belirleyen kalemler: ön değerlendirme muayenesi ve gerekirse ultrason ile tetkikler, seçilen yöntemin türü, uygulama gerektiren yöntemlerde (spiral, implant) işlemin kendisi ve sonrasındaki yer kontrolü, düzenli kullanım gerektiren yöntemlerde kullanım süresi boyunca tekrarlanan maliyet, kontrol muayeneleri.

Karşılaştırma yaparken tek seferlik bir tutara değil, yöntemin kullanılacağı sürenin tamamına bakmak daha doğrudur: bir kez uygulanıp yıllarca kullanılan bir yöntem ile her ay tekrarlanan bir yöntem, aynı ölçekte kıyaslanamaz.

Aile planlaması hizmetlerimiz için aile planlaması sayfamıza bakabilirsiniz.

Ne Zaman Hekime Başvurulmalı?

---

*Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Hiçbir yöntem hekim değerlendirmesi olmadan başlanmamalıdır.*

Kaynaklar