Doğum Suyu Gelmesi Nasıl Anlaşılır? Su Gelince Ne Yapmalı
Yazan ve tıbbi olarak inceleyen: Op. Dr. Özlem Aras, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

İçindekiler
- Doğum Suyu Gelmesi Nasıl Anlaşılır? Kısa Cevap
- Amniyon Sıvısı Nedir, Ne İşe Yarar?
- Doğum Suyu Nasıl Gelir? Ani Boşalma ve Sızıntı
- Su mu, İdrar mı, Akıntı mı? Nasıl Ayırt Edilir?
- Su Geldiğinde Ne Yapmalı? Adım Adım
- Suyun Rengi Ne Anlatır?
- Su Geldikten Kaç Saat Sonra Doğum Olur?
- Su Geldikten Sonra Enfeksiyon Nasıl Anlaşılır?
- Su Gelmeden Doğum Başlar mı?
- 37. Haftadan Önce Su Gelmesi Neden Acildir?
- Amniyon Sıvısı Fazlalığı ve Azlığı
- Doğumda Bebeğin Su Yutması Tehlikeli mi?
- Su Gelmesi Suda Doğuma Engel mi?
- Ne Zaman Doktora Başvurmalısınız?
- Muayenehanede Nasıl Yaklaşıyoruz?
- Kaynaklar
Doğum Suyu Gelmesi Nasıl Anlaşılır? Kısa Cevap
Doğum suyu, bebeği çevreleyen zarın açılmasıyla vajinadan gelen amniyon sıvısıdır. Ani ve kontrol edilemeyen bir boşalma ya da durmayan bir sızıntı şeklinde gelir; sıvı genellikle berrak ya da soluk renkli ve kokusuzdur. Su geldiğini düşündüğünüzde, kasılma olmasa bile saati ve suyun rengini not edip hekiminizi ya da doğumhaneyi arayın; tampon kullanmayın.
Amniyon Sıvısı Nedir, Ne İşe Yarar?
Amniyon sıvısı, gebelik boyunca bebeği saran zar kesenin (amniyon kesesi) içindeki berrak, hafif sarımsı sıvıdır. Bebek bu sıvının içinde yüzer; sıvı sürekli yenilenir, çünkü bebek onu yutar, akciğerleriyle içine çeker ve geri bırakır.
Amniyon sıvısının başlıca görevleri:
Sıvı miktarı gebelik takibi sırasında ultrasonla değerlendirilir. Miktarın fazla ya da az olması, aşağıda anlattığımız gibi daha yakın izlem gerektirebilir.
Doğum Suyu Nasıl Gelir? Ani Boşalma ve Sızıntı
Su gelmesi iki şekilde yaşanabilir:
Zarın açıldığı yer ve bebeğin başının pelvise ne kadar yerleştiği, sıvının ani mi yoksa sızıntı şeklinde mi geleceğini etkiler. Baş aşağıda ve pelvise oturmuşsa bir tıpa görevi görerek akışı azaltabilir; ayağa kalkınca ya da hareket edince sıvı yeniden gelebilir.
Su gelmesi kendi başına ağrılı değildir. Ancak su geldikten sonra kasılmalar başlayabilir ya da daha güçlü hissedilebilir.
Doğum Suyu Ne Kadar Gelir?
Gelen sıvının belirli bir "normal" miktarı yoktur. Kimi kadında bir avuç sıvı, kimi kadında yatağı ıslatacak kadar bir boşalma olur. Zar açıldıktan sonra da amniyon sıvısı üretilmeye devam ettiği için, doğuma kadar aralıklarla sıvı gelmesi beklenen bir durumdur. Önemli olan miktar değil; suyun rengi, kokusu ve ne zaman geldiğidir.
Su mu, İdrar mı, Akıntı mı? Nasıl Ayırt Edilir?
Gebeliğin son haftalarında hem idrar kaçırma hem de vajinal akıntı artar. Bu yüzden su gelip gelmediğini anlamak her zaman kolay değildir. Aşağıdaki tablo ipucu verir, ancak kesin ayrımı ancak muayene yapabilir.
| Özellik | Amniyon sıvısı (su) | İdrar kaçırma | Vajinal akıntı |
|---|---|---|---|
| Renk | Berrak ya da soluk saman rengi; başta hafif pembe olabilir | Sarı | Beyaz, krem ya da şeffaf |
| Koku | Kokusuz ya da hafif tatlımsı | Belirgin idrar kokusu | Hafif ya da kokusuz; enfeksiyonda kötü kokulu |
| Kıvam | Su gibi akışkan | Su gibi akışkan | Kaygan, yapışkan, mukus kıvamında |
| Miktar | Ani boşalma ya da pedi tekrar tekrar ıslatan sızıntı | Genellikle az | Az; pedi ıslatmaz, lekeler |
| Ne zaman olur? | Hareketle ya da ayağa kalkınca artabilir | Öksürme, hapşırma, gülme sırasında | Gün içinde dağınık |
| Kontrol | Pelvik kasları sıkınca durmaz | Kasları sıkınca çoğunlukla durdurulabilir | Kontrolle ilişkisi yoktur |
Nişan ile Su Gelmesi Arasındaki Fark
Nişan, rahim ağzını kapatan mukus tıkacıdır; yapışkan, jöle kıvamında, pembe ya da hafif kanlı bir akıntı olarak gelir ve miktarı azdır. Su ise akışkandır ve gelmeye devam eder. Nişan gelmesi rahim ağzının açılmaya başladığını gösterir, ancak tek başına hastaneye gitmeyi gerektirmez. Su gelmesinde ise kasılma olmasa da hekiminize haber vermeniz gerekir. İkisi aynı gün ya da birbirinden günler sonra görülebilir.
Evde Fikir Edinmek İçin
Kuru ve temiz bir ped koyup yarım saat kadar uzanmak, ardından ayağa kalkınca yeniden ıslaklık olup olmadığına bakmak fikir verebilir. Yine de emin değilseniz arayın. Su gelip gelmediği belirsizse hekim, spekulum muayenesiyle sıvının rahim ağzından gelip gelmediğine bakar; gerekirse sıvıdan test ya da ultrason yapılır.
Su Geldiğinde Ne Yapmalı? Adım Adım
Hastaneye vardığınızda kasılma yoksa, enfeksiyon riskini artırmamak için parmakla vajinal muayeneden kaçınılır. Su gelip gelmediği belirsizse spekulum muayenesiyle doğrulanır.
Suyun Rengi Ne Anlatır?
Su Geldikten Kaç Saat Sonra Doğum Olur?
Çoğu kadında su geldikten sonra doğum kendiliğinden başlar. NHS, su geldikten sonraki 24 saat içinde doğumun başlamasının olağan olduğunu belirtir.
Zarın açılmasından doğuma kadar geçen süre uzadıkça bebekte enfeksiyon riski artar. Bu nedenle NICE, 37. haftadan sonra doğum başlamadan su gelen kadınlara iki seçenek sunulmasını önerir:
Beklemeyi seçen kadınlarda doğum yaklaşık 24 saat içinde başlamazsa doğumun başlatılması önerilir. Gebelikte B grubu streptokok taşıyıcılığı saptanmışsa ya da önceki bir bebekte bu enfeksiyon gelişmişse, NICE doğumun beklemeden başlatılmasını önerir. Kararı; gebelik haftası, suyun rengi, ateş olup olmaması ve bebeğin durumu birlikte belirler.
Doğum Başlamazsa Ne Olur?
Doğum kendiliğinden başlamazsa genellikle ilaçla başlatılır. Rahim ağzının durumuna göre önce rahim ağzını yumuşatan ilaçlar ya da doğrudan damar yolundan oksitosin kullanılabilir; bu süreçte kasılmalar ve bebeğin kalp atışları izlenir. NICE, su geldikten sonraki 24 saat içinde doğum başlamamışsa doğumun yenidoğan biriminin bulunduğu bir hastanede yapılmasını ve annenin doğumdan sonra en az 12 saat hastanede kalmasını önerir.
Zarın açılmasının üzerinden 24 saatten uzun süre geçtikten sonra doğan bebekler, doğumdan sonraki ilk saatlerde enfeksiyon belirtileri açısından yakından izlenir. NICE, doğumdan sonraki ilk günlerde, özellikle de enfeksiyon riskinin en yüksek olduğu ilk 12 saatte, bebeğinizle ilgili her endişeyi beklemeden ekibe bildirmenizi önerir. Beslenme isteksizliği, ateş ya da vücut ısısının düşmesi, hızlı ya da zorlanarak nefes alma, aşırı uyku hali ve renk değişikliği bu açıdan dikkat edilmesi gereken belirtilerdir.
Doğumun evreleri ve her evrenin ne kadar sürdüğü için normal doğum kaç saat sürer yazımıza bakabilirsiniz.
Su Geldikten Sonra Enfeksiyon Nasıl Anlaşılır?
Zar, bebeği dış ortamdaki mikroplardan koruyan bir bariyerdir. Su geldikten sonra bu bariyer ortadan kalktığı için mikropların rahme ulaşma olasılığı artar. RCOG'ye göre rahim içi enfeksiyonun (koryoamniyonit) belirtileri şunlardır:
Hastanede ekip ayrıca bebeğin kalp hızındaki artışı izler. Enfeksiyon şüphesinde antibiyotik başlanır ve doğumun zamanlaması yeniden değerlendirilir. Riski azaltmak için vajinaya hiçbir şey koymamak, cinsel ilişkiden kaçınmak ve gereksiz vajinal muayeneden kaçınmak önemlidir.
Su Gelmeden Doğum Başlar mı?
Evet. Doğumların önemli bir kısmında zar, doğum başladıktan sonra, kasılmalar sırasında açılır; bazen tam açılmaya kadar sağlam kalır. Yani su gelmeden, hatta nişan görmeden de doğum başlayabilir. Doğumun başladığını gösteren en güvenilir işaret, düzenli ve giderek sıklaşan kasılmalardır; ayrıntılar için doğum kasılmaları nasıl anlaşılır yazımıza bakabilirsiniz.
Doğum ilerlerken zar kendiliğinden açılmazsa, ekip yalnızca gerekli gördüğünde suyu yapay olarak açabilir (amniyotomi). NICE, doğum sorunsuz ilerliyorsa bunun rutin olarak yapılmamasını önerir.
37. Haftadan Önce Su Gelmesi Neden Acildir?
Kraliyet Kadın Hastalıkları ve Doğum Koleji'ne (RCOG) göre su gelmesinden şüphelenen kadın beklemeden hastaneye başvurmalıdır. Değerlendirmeden sonra genellikle bir süre hastanede izlem önerilir. Gebelik haftasına göre enfeksiyonu önlemek için antibiyotik ve bebeğin erken doğuma hazırlanması için kortikosteroid tedavisi gündeme gelebilir. Anne ve bebek iyiyse ve enfeksiyon belirtisi yoksa, gebeliğin yakın izlemle 37. haftaya kadar sürdürülmesi değerlendirilebilir; enfeksiyon ya da başka bir sorun gelişirse doğum gerekebilir.
Amniyon Sıvısı Fazlalığı ve Azlığı
Gebelikte Suyun Fazla Olması (Polihidramniyos)
Çoğul gebelik, gebelik şekeri ve bebekte bazı doğumsal sorunlarla ilişkili olabilir; bazen belirgin bir neden bulunmaz. Suyu fazla olan kadınların birçoğu normal doğum yapabilir. Ancak zar açıldığında sıvı bol miktarda ve hızla geleceği için kordon sarkması ve bebeğin pozisyonunun değişmesi gibi durumlar açısından dikkatli olunur. Bu nedenle doğum planı ve doğumun nerede yapılacağı hekiminizle önceden konuşulmalıdır.
Gebelikte Suyun Az Olması (Oligohidramniyos)
Term sonrasına uzayan gebeliklerde, zarın fark edilmeden açılıp sıvının sızmasında, plasentanın yetersiz çalışmasında ya da bebekteki bazı sorunlarda görülebilir. Su azlığı saptandığında bebeğin durumu daha sık izlenir ve doğumun zamanlaması buna göre değerlendirilir.
Doğumda Bebeğin Su Yutması Tehlikeli mi?
Bebek, gebelik boyunca amniyon sıvısını düzenli olarak yutar; bu normaldir ve sıvının dengesinin bir parçasıdır. Doğum sırasında bir miktar sıvı yutmak da genellikle sorun oluşturmaz. Doğumdan sonraki ilk saatlerde bebeğin biraz sıvı ya da mukus çıkarması sık görülür.
Asıl dikkat edilen durum, suda mekonyum varken bebeğin bu sıvıyı soluk yoluyla akciğerlerine çekmesidir (mekonyum aspirasyonu). Mekonyumlu suda doğan bebeklerin çoğu bu sıvıyı akciğerlerine çekmez ve sorun yaşamaz. Yine de suyun yeşil ya da kahverengi geldiği durumlarda ekip, doğum anında bebeğe destek verecek şekilde hazırlanır. Bu yüzden suyun rengini not etmek ve bildirmek önemlidir.
Suda doğumda bebeğin havuzdaki suyu solumasıyla ilgili soru ise farklı bir konudur; bebeğin ilk nefesini neyin tetiklediğini suda doğum nedir, faydaları yazımızda anlattık.
Su Gelmesi Suda Doğuma Engel mi?
Su gelmiş olması tek başına suya girmeye engel sayılmaz. Ancak karar verilirken şunlar değerlendirilir:
Kasılmalar düzensizken ya da doğum başlamamışken ise havuza girmek erkendir. Ağrı kesme için epidural tercih edildiğinde de anne havuza girmez. Suda doğuma uygunluk koşulları için suda doğum sayfamıza bakabilirsiniz.
Ne Zaman Doktora Başvurmalısınız?
Su geldiğinde her durumda hekiminize haber verin. Şu durumlarda beklemeden hastaneye başvurun:
Muayenehanede Nasıl Yaklaşıyoruz?
Son haftalarda muayenehanemizde su gelmesi durumunda ne yapacağınızı, hangi hastaneye başvuracağınızı ve sizin için özel bir risk olup olmadığını önceden konuşuruz. Bebeğin pozisyonunu ve sıvı miktarını ultrasonla değerlendirir, B grubu streptokok gibi doğum anını etkileyebilecek durumları planlamaya dahil ederiz.
Su geldikten sonra beklemek mi yoksa doğumu başlatmak mı, kararı sizinle birlikte veririz. Amacımız, doğal doğum tercihinizi koruyarak anne ve bebek güvenliğini ilk sıraya koymaktır.
Kaynaklar
Sık Sorulan Sorular
Yasal Uyarı: Bu makaledeki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Tanı ve tedavi için mutlaka bir sağlık profesyoneline danışınız.
Op. Dr. Özlem Aras
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
Biz Sizi Arayalım
WhatsApp üzerinden hızlıca iletişime geçin
