Menopoz belirtileri nelerdir?

Sıcak basmaları, gece terlemeleri, uyku düzensizliği, ruh hâli değişiklikleri, vajinal kuruluk, cinsel isteksizlik ve adet düzensizlikleri en sık görülen belirtilerdendir. Belirtilerin şiddeti kişiden kişiye değişir ve tedavi planı buna göre kişiselleştirilir.

Menopozda hormon tedavisi herkese uygulanır mı?

Hayır. Hormon replasman tedavisi doğru zamanda ve uygun kişide yaşam kalitesini belirgin artırabilir; ancak tromboembolik hastalık, bazı meme kanseri öyküleri ve kontrolsüz kardiyovasküler riskler gibi durumlarda dikkat gerekir. Karar, ayrıntılı değerlendirme sonrası kişiye özel verilir.

Menopozda kilo alımı önlenebilir mi?

Menopozda hormonal değişimler metabolizmayı yavaşlatabilir ve yağ dağılımını değiştirebilir. Beslenme düzeni, düzenli fiziksel aktivite, uyku ve stres yönetimini içeren bütüncül bir yaklaşımla kilo kontrolü büyük ölçüde sağlanabilir.

Menopoz tedavisinde bütüncül yaklaşım ne demektir?

Bütüncül yaklaşım, yalnızca hormon vermek ya da vermemek ikileminden ibaret değildir; beslenme, yaşam tarzı, uyku, stres düzeyi ve eşlik eden metabolik faktörlerin birlikte ele alınmasıdır. Amaç belirtileri azaltırken uzun vadeli sağlığı korumaktır.

Menopoz Tedavileri - Op. Dr. Özlem Aras

Menopoz Nedir?

Menopoz, adet döngüsünün kalıcı olarak sona ermesidir. Tanı geriye dönük konur: son adet kanamasının üzerinden kesintisiz 12 ay geçtiğinde menopoz olduğunuz anlaşılır.

Menopoz bir hastalık değildir; her kadının yaşadığı doğal bir dönemdir. Ancak östrojen ve progesteron azalması yaşam kalitesini belirgin şekilde etkileyen belirtilere yol açabilir — ve bu belirtilere katlanmak zorunda değilsiniz.

Öncesindeki geçiş dönemi için perimenopoz nedir yazımıza bakabilirsiniz.

Belirtileri

Erken dönemde::

Sıcak basması ve gece terlemesi: — en sık ve en çok rahatsız eden belirti. Bkz. menopozda ateş basması

Uyku bozukluğu: — çoğu zaman asıl yakınma, gece terlemesinin böldüğü uykudur

Ruh hâli değişiklikleri, sinirlilik, kaygı

Konsantrasyon güçlüğü ve unutkanlık

Kilo artışı: , özellikle karın bölgesinde. Bkz. menopozda kilo alımı

Saç dökülmesi: ve ciltte incelme. Bkz. menopozda saç dökülmesi

Eklem ağrıları

Daha geç dönemde::

Vajinal kuruluk, ilişkide ağrı, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu: — ilerleyicidir ve tedavi edilmezse kendiliğinden düzelmez

Kemik erimesi (osteoporoz): riski

Kalp-damar hastalığı riskinde artış

Belirtilerin şiddeti ve süresi kişiden kişiye çok değişir. Bazı kadınlarda birkaç yıl, bazılarında on yıla yakın sürebilir.

Değerlendirme

Öykü ve belirti değerlendirmesi:: Asıl belirleyici olan budur. Tipik yaşta ve tipik belirtilerle gelen bir kadında tanı için hormon testi şart değildir.

Hormon tetkikleri:: Özellikle 40 yaşından önce adetlerin kesilmesinde ve belirsiz olgularda istenir.

Tiroit fonksiyonları:: Benzer belirtiler yapabildiği için dışlanır — bkz. yalancı menopoz belirtileri

Genel sağlık taraması:: Kan yağları, kan şekeri, D vitamini, karaciğer-böbrek fonksiyonları

Yaşa uygun taramalar:: Meme görüntülemesi, rahim ağzı taraması, gerekirse kemik yoğunluğu ölçümü

Tedavi Seçenekleri

Menopozda tedavi zorunlu değildir. Belirtileri hafif olan ve yaşam kalitesi etkilenmeyen kadınlarda izlem yeterlidir. Tedavi kararı belirtilerin sizi ne kadar etkilediğine göre verilir.

1. Yaşam Tarzı Düzenlemeleri

Her planın temelidir:

Düzenli egzersiz: — özellikle direnç egzersizleri; kas ve kemik kaybını yavaşlatır

Kalsiyum ve D vitamininden yeterli beslenme:

Sıcak basmasını tetikleyenlerden kaçınma:: baharatlı yiyecek, alkol, kafein, sıcak ortam, stres

Sigarayı bırakmak: — hem belirtileri hem kemik ve kalp risklerini artırır

Uyku hijyeni ve stres yönetimi

2. Hormon Tedavisi

Sıcak basması ve gece terlemesinde en etkili tedavidir. Kemik kaybını da yavaşlatır.

Uygunluk kişiye göre değerlendirilir: yaş, menopozdan geçen süre, kişisel ve ailesel kanser öyküsü, pıhtılaşma ve kalp-damar riski. Rahmi olan kadınlarda östrojen tek başına kullanılmaz.

Vücutla aynı molekül yapısındaki seçenekler için biyoeşdeğer hormon tedavisi sayfamıza, uygunluk için menopozda hormon tedavisi her kadın için uygun mudur yazımıza bakabilirsiniz.

3. Hormon Dışı Tedaviler

Hormon kullanamayan ya da kullanmak istemeyen kadınlarda, sıcak basmasını azaltmaya yönelik hormon dışı seçenekler vardır. İlaç seçimi kişiye göre yapılır.

4. Lokal (Vajinal) Tedavi

Vajinal kuruluk, ilişkide ağrı ve tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonunda çok etkilidir. Kana geçen miktar çok düşük olduğu için, sistemik hormon kullanamayan birçok kadında da değerlendirilebilir. Bkz. vajinal östrojen.

Ayrıca genital lazer uygulamaları bu dönemde bir seçenek olarak değerlendirilebilir.

5. Bütüncül Destek

Beslenme, uyku, mikrobesin eksikliklerinin giderilmesi ve stres yönetimini içeren yaklaşımlar tedaviye eşlik edebilir — ancak bunlar hormon tedavisinin yerine geçmez. Bkz. fonksiyonel tıp.

Maliyeti Hangi Kalemler Belirler?

Sağlık hizmetlerinde fiyat bilgisinin ilan yoluyla paylaşılması mevzuat gereği mümkün değildir; ayrıca gereken kapsam muayene ve tetkikler yapılmadan bilinemez.

Maliyeti belirleyen kalemler: ön değerlendirme muayenesi, hormon ve genel sağlık tetkikleri, yaşa uygun tarama tetkikleri (meme görüntülemesi, kemik yoğunluğu ölçümü dâhil), seçilen tedavi yaklaşımı ve uygulama yolu, seans usulü uygulama planlanıyorsa seans sayısı ve düzenli kontrol muayeneleri.