Rahim Ağzı Kanseri: Belirtileri, Nedenleri ve Korunma Yolları

Rahim Ağzı Kanseri Nedir?

Rahim ağzı (serviks), rahmin vajinaya açılan alt bölümüdür. Rahim ağzı kanseri bu bölgedeki hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla ortaya çıkar.

Bu kanserin diğer kanserlerden ayrılan iki önemli özelliği vardır:

Bu iki özellik birlikte şu anlama gelir: rahim ağzı kanseri, düzenli tarama ile büyük ölçüde önlenebilen bir kanserdir. Dünya Sağlık Örgütü de bu kanseri "elenebilir" kanserler arasında sayar.

Rahim Kanseri ile Rahim Ağzı Kanseri Aynı Şey mi?

Hayır, ikisi farklı hastalıklardır ve sık karıştırılır:

Bu ayrım pratikte önemlidir: "smear testim temiz" demek, rahim içi kanseri açısından güvence vermez. Aynı şekilde menopozdan sonraki bir kanama, smear normal olsa bile araştırılmalıdır.

Rahim Ağzı Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Buradaki en kritik bilgi şudur: erken dönemde çoğu zaman hiçbir belirti olmaz. Hücresel değişiklikler ve erken evre kanser genellikle sessizdir. Belirti ortaya çıktığında hastalık genellikle ilerlemiş demektir.

Bu yüzden "belirtim yok, taramaya gerek yok" düşüncesi, bu kanserde en tehlikeli yanılgıdır.

Belirti verdiğinde en sık görülenler:

Bu belirtilerin hiçbiri tek başına kanser anlamına gelmez. İlişki sonrası kanamanın en sık nedenleri rahim ağzı iltihabı, polip ve enfeksiyonlardır. Ancak hangisi olduğu muayene edilmeden bilinemez — ve gecikilmemesi gereken tek olasılık kanserdir.

Hangi Belirti Beklemeden Hekime Götürür?

Aşağıdakiler randevu ertelenmemesi gereken bulgulardır:

Rahim Ağzı Kanseri Neden Olur?

HPV: Temel Neden

Rahim ağzı kanserinin gelişiminde yüksek riskli HPV tipleri temel rolü oynar. HPV cinsel yolla bulaşan çok yaygın bir virüstür; cinsel olarak aktif kadınların büyük bölümü yaşamları boyunca bir noktada bu virüsle karşılaşır.

Burada rahatlatıcı olan şudur: HPV kapmak kanser olmak demek değildir. Enfeksiyonların büyük çoğunluğu bağışıklık sistemi tarafından kendiliğinden temizlenir. Sorun, yüksek riskli bir tipin yıllarca temizlenmeden kalması durumunda ortaya çıkar. Kalıcı enfeksiyon, rahim ağzı hücrelerinde önce hafif, sonra ağır değişikliklere yol açar; bu değişiklikler tedavi edilmezse kansere ilerleyebilir.

HPV ve pozitif sonucun ne anlama geldiği için HPV nedir, HPV pozitif ne yapmalı yazımıza bakabilirsiniz.

Riski Artıran Etkenler

Rahim Ağzı Kanseri Bulaşır mı?

Kanserin kendisi bulaşıcı değildir. Bulaşan şey, kansere zemin hazırlayan HPV virüsüdür ve cinsel temasla geçer. Bu ayrım önemlidir: rahim ağzı kanseri olan biriyle günlük yaşamı paylaşmak risk oluşturmaz.

Tarama: Bu Kanserde En Değerli Adım

Rahim ağzı kanserinde tarama, kanseri erken bulmaktan da öte bir iş yapar — kanser oluşmadan önceki değişiklikleri yakalayarak kanserin gelişmesini engeller.

Smear Testi ve HPV Testi

İkisi çoğu zaman birlikte veya birbirini tamamlayacak şekilde kullanılır. Hangi testin, hangi yaşta ve hangi aralıkla yapılacağı ulusal tarama programı ve kişisel risk durumuna göre belirlenir; bunu hekiminizle konuşmanız gerekir.

Türkiye'de rahim ağzı kanseri taraması ulusal tarama programı kapsamındadır ve KETEM birimleri ile aile hekimliği üzerinden yürütülür. Kapsam ve yaş aralığı hakkında güncel bilgiyi aile hekiminizden alabilirsiniz.

Test sonucunuzdaki ASCUS, LSIL, HSIL gibi ifadelerin ne anlama geldiği için smear testi sonuçları ne anlama gelir yazımıza bakabilirsiniz. Test süreci için HPV ve smear testi sayfamız ayrıntılı bilgi verir.

Sonuç Anormal Çıkarsa Ne Olur?

Anormal bir tarama sonucu kanser tanısı değildir. Çoğu anormal sonuç, kanser olmayan değişiklikleri gösterir ve bir bölümü kendiliğinden geriler.

İzlenen yol genellikle şudur:

Bu basamakların büyük çoğunluğu kanser gelişmeden tamamlanır. Taramanın değeri tam olarak buradadır.

HPV Aşısı

HPV aşısı, kansere en sık yol açan yüksek riskli virüs tiplerine karşı koruma sağlar. En yüksek etkiyi virüsle karşılaşılmadan önce, yani cinsel yaşam başlamadan yapıldığında verir. Bu nedenle ergenlik döneminde uygulanması önerilir.

Sık sorulan iki soruya net cevap:

Aşının uygulanma yaşı, doz sayısı ve sizin için uygunluğu hekim değerlendirmesiyle belirlenir.

Maliyeti Hangi Kalemler Belirler?

Sağlık hizmetlerinde fiyat bilgisinin ilan yoluyla paylaşılması mevzuat gereği mümkün değildir; ayrıca gereken kapsam muayene edilmeden bilinemez.

Süreci oluşturan kalemler şunlardır: muayene, uygulanan tarama testinin türü (smear, HPV testi ya da ikisi birlikte), sonuç anormalse kolposkopi ve gerekirse biyopsi, biyopsinin patolojik incelemesi, işlem gerekiyorsa uygulanacak yöntem ve anestezi gereksinimi, sonrasındaki kontrol muayeneleri. HPV aşısında ise doz sayısı ve uygulama planı belirleyicidir.

Rahim ağzı kanseri taramasının bir bölümü ulusal tarama programı kapsamındadır. Kapsam ve koşullar için aile hekiminize veya bağlı olduğunuz sağlık kuruluşuna danışmanız gerekir.

Ne Zaman Hekime Başvurulmalı?

Genel jinekolojik değerlendirme için jinekoloji sayfamıza bakabilirsiniz.

---

*Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Bu sayfada evre, yaşam süresi veya tedavi başarısına dair sayısal bilgi verilmemiştir; bu bilgiler kişiye ve hastalığın durumuna göre değiştiği için yalnızca tedaviyi yürüten hekim tarafından paylaşılabilir.*

Kaynaklar